Waarom nog katholiek ?

Een verslag van de lezing door een luisteraar geschreven:

2012-11-22 20.03.39 SmallWaarom nog Katholiek ?

Lezing door Prof. Dr. Loose.

Heerlen, 22 nov 2012

Katholiek zijn  is gezamenlijk. Katholiek kun je niet in je eentje zijn.

Niet de paus of u of ik maar als katholiek sta je in een traditie van 20 eeuwen en al dat bij elkaar is katholiek zijn. En in deze traditie is er een waarheid:
Jezus Christus, de Zoon van God die is mens geworden. Dat geloven wij. Dat bindt ons samen. Dat maak ons ook religieus en niet alleen sociaal of wat ook.
Om sociaal of caritatief te kunnen zijn hoef je niet religieus te zijn dat kan ook zonder geloof.

Maar het wil niet zeggen dat het geloof zonder gevolg blijft. Als ik zeg ik geloof in Jezus Christus… heeft dat gevolgen.. voor mijn omgeving. Daarom is de stelling van Geloof is privé. Ook verkeerd. Dat kan niet. Privé is weg genomen uit het openbare algemene leven. Voor mij als persoon. Dat wil het geloof niet, dat wil geen enkele religie. Dus dat is een verkeerde stelling.
Wij zijn ook niet apart of bijzonder. Wij zijn kat-holiek: wij zijn er voor allen

Je zou zelfs kunnen zeggen wij vallen op door niet op te willen vallen.
Er zijn Dogma´s dit is meer om het ware geloof in het midden te houden. Extremen uit te sluiten. De stromingen van dit is belangrijk en al het andere is niet zo belangrijk, nee zegt de kerk dan in een dogma: zo is het te verstaan en niet anders.

En dan zijn er geloofswaarheden die met een dogma zijn vast gelegd. 
Gedaan omdat het geloof voor alle volken is. Wij verstaan het hier zo, in Afrika weer anders en in Amerika weer anders. Om uit de bekrompenheid van het eigen gebiedje te komen het algeheel over schouwend en vast te stellen dat het zo is.
Geloof is privé: een stelling als oplossing voor het probleem van religieuze oorlogen.
En dit is ook zo. Het is niet meer automatisch dat je katholiek bent vanwege de omgeving. Privé optie, een keuze die je zelf maakt en die keuze heeft gevolgen. Je hebt dan wel de Franse oplossing van dat privé zijn: de staat is neutraal. Toch is de staat heel blij met de opvang van daklozen en verslaafden die gefinancierd worden en gedraaid met en vanuit katholieke instellingen. En dat ook toelaat. Gelovig zijn heeft zijn weerslag in ons handelen. In Amerika is het model: laat iedereen maar doen wat hij denk dan hebben we de markt werking en nivelleert het vanzelf en hebben we er geen last mee. Dat werkt niet zo, nergens is het geloof toch meer in de mond als daar.
De mens moet het zelf doen. 
Maar als het privé is ben je alleen en wordt er niet nagedacht maar als je samen bent wel. Dan komt er een dialoog tot stand.

2012-11-22 20.02.52 Small2012-11-22 20.03.21 Small

We moeten niet tegen de moderne samenleving zijn met haar ideeën en opvattingen en haar niet veroordelen. Omdat dat wat gezegd wordt uit de katholieke traditie komt. Een paar voorbeelden:  

Scheiding van kerk en staat. Al sinds de vroegste tijd bij de kerkvaders is er al sprake van dat de vorst over het zijne moet oordelen en de bisschop over het zijne. Altijd is er die dialoog en afweging geweest. De Staat moet voor de mensen zorgen en het beste eruit zien te halen voor hen. En de kerk moet de mensen voorhouden dat er nog meer is dan dat alleen. En dat door je blik hoger gericht te hebben wel eens wat meer kunt bereiken.  

Mensen rechten. De Kerk heeft altijd geleerd dat elk mens gelijkwaardig is en waarde heeft naar het evenbeeld van God geschapen.

De techniek heeft geloof verijdeld. Kerkvaders zijn met de filosofen gaan nadenken. Omdat zij zelf zagen dat ze alleen met de bijbel er ook niet kwamen. Altijd dat contact gezocht. Katholieke zijn mensen die nadenken, en het ook weten. Dit is niet zelf ingenomenheid maar omdat ze weet dat haar leer stoelt op dé Waarheid: Jezus Christus is de waarheid en de weg en het leven. Vaak uit misverstand was het moeilijk elkaar te begrijpen maar met de tijd kwam het tot begrip en heeft men elkaar verrijkt.

Één God, alleen God is god en de rest niet. Bij voorbeeld de Duitse soldaten op hun gordel: Gott mit uns. Blasfemie. Of in Amerika: Gods country, en in naam daarvan kunnen we alles doen wat we denken te moeten doen… blasfemie. Dat is niet God. God is God en mens is mens.
Wij zijn zelf op weg. Ontwikkeling. En de grote kunst is om God rein te bewaren. In Genesis lezen we: en Hij vertrouwde de aarde toe aan de mensen.

Waarom is de techniek in Europa ontwikkeld? Waarom zijn de rechten van de mens in Europa gemaakt? In de tijd van het roomse rijk was er een heel vruchtbare chemie tussen de oude cultuur van de Grieken en de religie van de Joden/christenen. Dat vond plaats in Rome. En van daaruit is iet heel moois ontstaan.

In onze tijd heb je geen alom vattend en wetende mens meer. Het is te specialistisch geworden. Het grote gevaar daarvan is dat het, en dat zie je nu ook in de maatschappij: dat ditzelfde effect zijn weerslag vind op de maatschappij. Je ziet nu Segmenten verabsoluteren.
Nu is het of het economisch haalbaar is of niet. En niet op langere zicht gezien. Nee nu! Niet algeheel kijken. Grote bogen, heilsgeschiedkundig. Het is altijd een zaaien. Waarvan meestal de volgende generatie pas profijt van heeft. 
Niet het middel het doel laten zijn. Toch even een filosoof: Aristoteles: je moet je vragen waarom. Altijd het doel voor ogen houden. Het verhaal van de Zadelmaker, waarom een zadel maken? En met hete ene doel komt het andere voor ogen. Toch weet alleen de zadel maker alleen hoe hij het best een zadel maakt. Dat moet niet de ruiter willen weten.

De filosofen deden eigenlijk al wat wij als katholieken ook moeten doen. Ze zijn goed. Dialogen voeren om tot de Waarheid te komen. Plato beschrijft Aristotiles, wat die zo deed op een dag. Hij ging dagelijks naar de markt en besprak met de mensen van daar de oorlog die begonnen was tegen Sparta. Is het wel zo als dat we dachten en was het wel zo verstandig geweest als we dit nu zien dat wat we toen riepen. Ik weet het nu ook niet mar morgen kom ik weer en dan praten we verder. Jezus doet ook zo. Hij gaat rond en praat met. Alles en iedereen:  Is dat wat je nu zo doet wel dé weg die goed is. En geeft richting. Jezus is joods, Hij zegt vaak de profeten zeggen dit maar Ik zeg u: … dit is de eerste actualisering. De evangelisten schrijven het op in en voor die tijd dat is een tweede vormgeving van wat God wil. En zo zijn er steeds weer vertalingen. Van hoe is dat in het nu van vandaag te begrijpen en te verstaan. Dit is een geschenk. Dat is het probleem bij de moslims, de  fundamentalisten: Mohammed heeft het zo gehoord en zo ook opgeschreven… Dan is er dus geen enkele interpretatie mogelijk. Ik ben de Waarheid, Zegt Jezus: niet wij zelf. Ga diep in u zelf en vraag u af wie ben ik. En de kunst van het leven deze twee samen te brengen. De gebroken eigen menselijke natuur met het goddelijke.

Als je nu gaat knippen in die traditie dan kom je bedrogen uit. Dan wordt je iemand die altijd gelijk wil hebben, dan wordt je een idi-oot een op zich zelf gerichte. Of als je de waarheid steeds hetzelfde moet zeggen in de tijd van nu… onder het mom van de kerk moet meet de tijd mee gaan. De kerk moet met de tijd mee gaan maar moet wel kerk blijven en niet tijd zelf worden. En als je in het geloof het roomse uit het r.k. haalt dan ga je iets missen. Want net dat deden de Romeinen zo goed dat zij verbonden de twee tot een geheel. En in een constante dialoog ontwikkelde de waarheid zich steeds verder. De kerk blijft zich zelf door steeds te veranderen. Verder te groeien.  Niet kritiseren en ook niet laten bepalen door de moderne tijd.

Zoeken